Bookmark and Share

'Stenig duin met blokkendam'

Over een lengte van 3,5 kilometer biedt de harde zeewering in het noorden bescherming. Hiervoor is een innovatief concept uitgedacht. Het ontwerp wordt een 'stenig duin met blokkendam' genoemd en is uniek in Nederland. De kern van deze wering bestaat uit zand. Aan de zeezijde zijn vuistdikke stenen gestort met een doorsnede van gemiddeld 8 cm. In totaal is 7 miljoen ton breuksteen verwerkt in verschillende gradaties. Hiervan is 2 miljoen ton hergebruikt, afkomstig uit de bestaande blokkendam. 5 miljoen ton komt uit Noorse steengroeven. Aan de voet zijn in zee 40 ton wegende betonblokken geplaatst van 2,5 x 2,5 x 2,5 meter. Voor deze specialistische klus is een unieke kraan ontwikkeld, ook wel Blockbuster genoemd. Maandag 30 januari plaatste de Rotterdamse wethouder Jeannette Baljeu het laatste blok in de nieuwe blokkendam.

Uitgangspunten

Het ontwerp van de harde zeewering is uniek in Nederland en door aannemerscombinatie PUMA (Boskalis & Van Oord) ontworpen op basis van een duurzame kostenbenadering; niet alleen de kosten van de aanleg maar ook die van 50 jaar onderhoud tellen in de afweging mee. De constructie van de totale zeewering is berekend op een superstorm die eens in de 10.000 jaar voorkomt én op basis van de filosofie 'zacht waar zacht kan en hard waar hard moet'. Dit vanwege de relatief hoge kosten van een harde zeewering.

Nautische veiligheid

De locatie en de vorm van de harde zeewering zijn dusdanig ontworpen dat in de havenmond geen nadelige stromingseffecten zullen optreden, zodat voor de scheepvaart geen onveilige situaties ontstaan. Het stromings- en golfpatroon in de havenmond gaat er zelfs op vooruit.

Modelproeven

Om de stabiliteit van de harde zeewering in dagelijkse en extreme omstandigheden (waterstand en golfaanval) aan te kunnen tonen, is uitgebreid modelonderzoek gedaan in diverse waterloopkundige laboratoria in Europa. Met de resultaten uit deze proeven is de zeewering steeds verder geoptimaliseerd om de totale aanleg- en onderhoudskosten zo laag mogelijk te krijgen en tegelijkertijd de veiligheid te garanderen.

1. Zand (geel)
De kern van de harde zeewering bestaat uit verschillende lagen zand. Er is voor gekozen om relatief grof zand onder de keien aan te brengen (minimaal 370 mu) dat voorkomt dat het fijnere zand dieper in de zeewering (circa 150 mu) wegspoelt.

2. Grind (bruin)
Ook opsluiten van het zand is belangrijk: vandaar dat het zand onder de blokkendam is afgedekt met een laag grind (03-35 mm).

3. Keien (oranje)
Het 'stenig duin', ofwel het keienstrand van de zeewering, bestaat uit een circa 4 meter dikke laag keien met een diameter tussen 20 en 135 mm. Dit keienstrand is dynamischer dan een standaard zeedijk doordat de stenen meebewegen met de stroming en de golven. Maar om de vervormingen binnen de perken te houden, mag het keienstrand niet te steil worden aangelegd. Vandaar dat is gekozen voor een relatief flauw talud van ongeveer 1:7,5. Deze helling ligt in de buurt van de helling die tijdens een zware storm zal ontstaan. Het onderhoud aan het 'stenig duin' wordt beperkt door het toepassen van een golfbreker van betonblokken (5).

4. Breuksteen (blauw en donkergeel)
De verschillende lagen steen op de keien onder de betonblokken zijn zodanig ontworpen dat iedere laag is opgesloten door de bovenliggende laag. Als dit niet zo zou zijn dan zou er, onder invloed van golven, materiaal uitspoelen waardoor de blokkendam zou verzakken. Onder de betonblokken (5) wordt breuksteen geplaatst van 150 - 800 kg per stuk (blauw) en van 5 - 70 kg (donkergeel).

5. Betonblokken (grijs)
In totaal 19.558 blokken uit de bestaande blokkendam op de Maasvlakte zijn hergebruikt voor de nieuwe zeewering. Dit is zowel een economische als een duurzame oplossing. De blokkendam beschermt het keienstrand. Alleen bij storm lopen de golven over de blokkendam en zal het keienstrand worden aangevallen.

6. Teenconstructie (groen gestipt)
De teenconstructie, bestaande uit stenen van 1 tot 10 ton, sluit de grote betonblokken op zodat ze niet van hun plaats kunnen rollen of schuiven. Zonder de beide teenconstructies zou de hydraulisch zwaar belaste betonblokkenformatie (vanwege hun grote afmetingen zijn de blokken onder water minder stabiel) tijdens een zeer zware storm als een pudding uiteenzakken.

7. Waterstanden NAP = Normaal Amsterdams Peil
Gemiddelde waterstand hoog NAP + 1.0 m. Gemiddelde waterstand laag NAP - 0.5 m. Waternoodsramp 1953 NAP + 3.75 m Zeespiegelstijging 2060 NAP + 5.30 m*

Aan de landzijde wordt de harde zeewering gevormd door een kleilaag. Deze wordt bekleed met gras.

* In 2010 was de gemiddelde waterstand ongeveer NAP 0 m. De storm waarop de zeewering is ontworpen is een storm die statistisch gezien eens in de 10.000 jaar voorkomt. Deze beschermingsnorm heeft Havenbedrijf Rotterdam in overleg met Rijkswaterstaat vastgesteld voor de nieuwe zeewering van Maasvlakte 2. Bij een stormconditie van 1:10.000 jaar hoort een waterstand van NAP + 5,0 m en een golfhoogte van 8 m. De sterkte van de zeewering is in het modelonderzoek beproefd voor het jaar 2060, met een stormwaterstand van NAP + 5,30 m. Hierbij is rekening gehouden met een stijging van de zeespiegel voor de komende vijftig jaar van 0,30 m. Voor de opvolgende periode van 50 jaar is er ruimte gereserveerd om de kruin van de zeewering nog eens met 0,50 m te verhogen.