Bookmark and Share

Wakend oog over milieueffecten

In de Milieueffectrapportage Aanleg en de Milieueffectrapportage Bestemming zijn de te verwachten effecten op het milieu weergegeven. Beide rapportages gaan uit van de slechtst denkbare situaties (worst case scenario's). Bovendien zijn ruime marges genomen. Maar doen de te verwachten effecten zich ook daadwerkelijk voor tijdens bijvoorbeeld zandwinning en landaanwinning? Komen de verwachtingen ten aanzien van de milieuwaarden voor de duincompensatie en het bodembeschermingsgebied uit? Hoe staat het in 2015 met de luchtkwaliteit?

Voor de hele levensloop van Maasvlakte 2 zijn zeer uitgebreide Monitoring en Evaluatie Programma's (MEP) opgesteld, conform de afspraken die zijn vastgelegd in de Planologische Kernbeslissing Project Mainportontwikkeling Rotterdam (PKB PMR 2006). Ook de Europese Commissie wil vanwege de Vogel- en Habitatrichtlijn regelmatig worden geïnformeerd over de uitkomsten van de monitoring- en evaluatieprogramma's.

Over de uitkomsten van de monitoringprogramma's worden prettig leesbare uitgaven uitgegeven. In 2010 werd de eerste Maasvlakte 2 Monitor gepubliceerd. In oktober 2012 verscheen de tweede Maasvlakte 2 Monitor over de effecten van de aanleg van Maasvlakte 2. De laatste versie is in 2014 gepubliceerd. In deze Monitors staan de bevindingen van het Havenbedrijf bij de meteingen van de effecten op onder meer natuur, maar ook veranderingen in stromingen bijvoorbeeld. Een tipje van de sluier? De effecten zijn kleiner dan de voorspellingen zoals die in het milieueffectrapport zijn gedaan. Bij het opstellen daarvan vijf jaar geleden, werd zoals gezegd uitgegaan van de minst gunstige scenario's. Nu blijken de daadwerkelijk optredende effecten dus mee te vallen. De rapportages zijn te bestellen via de webshop en via deze site te downloaden.

Monitoring en Evaluatie Programma's

Alle Monitoring en Evaluatie Programma's (MEP's) kennen een tweeledig doel. Het eerste doel is verificatie: hoe verhouden de werkelijke effecten zich tot de voorspellingen in de Milieueffectrapportages Aanleg en Bestemming? Het tweede is een leerdoel: aangezien veel onderzoeken nooit eerder zijn uitgevoerd, is het belangrijk informatie te verzamelen voor de geconstateerde leemten in kennis. Men weet momenteel gewoonweg nog te weinig over de gevolgen van grootschalige zandwinning op de natuur, zeebodem en visstand. De uitgebreide monitoringsprogramma's worden om de vijf jaar geëvalueerd. Als er aanleiding voor is, worden de beheerplannen aangepast. Hieronder twee voorbeelden:

MEP Zandwinning
De grootschalige zandwinning op de Noordzee is een ingreep waarbij indirecte en lastig op te sporen effecten worden verwacht. De belangrijkste ecologische effecten van zandwinning zijn naar verwachting het verdwijnen van het bodemleven en later het natuurlijk herstel van bodem en bodemleven op de zandwinplekken en in de directe omgeving van de zandwinlocaties. Daarnaast zijn er de mogelijke effecten van het vrijkomen van slib op de natuurlijke processen in meerdere aaneengesloten voedselketens (het voedselweb) en op de hoeveelheid schelpdieren en vogels.

Bodemmonsters
In dit programma worden de mogelijke oorzakelijke verbanden tussen zandwinning en de gemeten veranderingen gelegd. Zo komt er inzicht in de ingreep-effectketens. Dit gebeurt op basis van nulmetingen. In de nabije omgeving van de zandwinningsput en in het gebied van Vlissingen tot aan de Waddenzee zijn op 300 plekken bodemmonsters genomen om de samenstelling vast te stellen. Tijdens en na de zandwinning worden dergelijke metingen om de twee jaar herhaald. De monitoring MEP Zandwinning wordt gedaan door de Projectorganisatie Maasvlakte 2.

MEP Landaanwinning
Het doel van dit programma is na te gaan of de werkelijke effecten van de landaanwinning Maasvlakte 2 tijdig en afdoende worden gecompenseerd door de resultaten van de natuurcompensatiemaatregelen (bodembeschermingsgebied en duinen). De uitkomsten kunnen leiden tot bijstelling van de compensatieprogramma's. De effecten van de landaanwinning worden gemonitord en geëvalueerd onder verantwoordelijkheid van het Rijk.

Effecten Voordelta, Noordzee en duinen
De MEP Landaanwinning kent een groot aantal deelstudies die zijn ingedeeld naar de ecosystemen Voordelta, Noordzee en duinen. De volgende thema's worden de komende jaren onderzocht: morfologie van de zeebodem, levensvormen op de zeebodem (benthos), kust- en zeevogels, gebruiksfuncties in zeegebied (kabels, leidingen, visserij), slibtransport en fysische- en ecologische parameters in de duingebieden.