24-06-2006, Algemeen Dagblad

De oogst is mager. Na spoeling resten in de zeef slechts schelpen en een enkele zeeduizendpoot. Welkom in de wondere wereld van de Noordzeebodem. Met het oog op de aanleg van de Tweede Maasvlakte wordt onderzoek gedaan naar de samenstelling van de zeebodem, om straks effecten te kunnen meten.

Het gaat nu om een zogeheten nulmeting, nodig als bouwsteen voor de milieu-effectrapportage (MER), een verplicht stukje huiswerk. Voor de Tweede Maasvlakte is straks 325 miljoen kubieke meter zand nodig. Dat wordt gewonnen voor de kust, maar onderweg naar het nieuwe stukje van de Rotterdamse haven lozen de baggerschepen een mengsel van zeewater en slib. Dáár zit nu net het probleem. De slibdeeltjes op zich kunnen geen kwaad, maar eenmaal neergedaald, verstoren ze mogelijk het leven in en net boven die zeebodem. Niemand weet dat zeker, omdat er nooit onderzoek naar is gedaan. Vanwege het grote belang van de Tweede Maasvlakte voor de bv Nederland wordt, om een nieuw vernietigend oordeel van de Raad van State te voorkomen, nu elk risico uitgesloten.

Het Havenbedrijf Rotterdam en Rijkswaterstaat onderzoeken op twee manieren de zeebodem. Op 250 plekken wordt een hapje uit de zeebodem genomen en geanalyseerd. Ook wordt met een schaaf over een lengte van steeds 150 meter een stukje van de bodem geschraapt. ,,De analyses leiden tot een plaatje van de zeebodem,'' vertelt Wil Borst van het Havenbedrijf. Aan boord van de Arca van Rijkswaterstaat laten Mieke Rietveld en Angela Dekkers hun vingers door de zeef glijden. Een watersZeebodem voor uitbreiding Maasvlakte onderzochttraal spuit zand weg. Veel schelpen. ,,Soms een zeeduizendpoot, wat wormen, kreefachtigen en een enkel krabbetje,'' vertelt Dekkers.

Als de landaanwinning op gang komt, vaart gedurende een aantal jaren een armada aan baggerschepen uit om zand aan land te brengen. Als jaarlijks vijftig miljoen kuub zand wordt aangevoerd, wordt onderweg ongeveer twee miljoen ton slib geloosd. Wil Borst: ,,Dat slib slaat neer. Het dekt als het ware de zeebodem af. Dat het belemmert bijvoorbeeld de fotosynthese. Hoe erg dat is, weten we niet, want er zijn ook andere factoren die een rol spelen, bijvoorbeeld het zoutgehalte, de stroming en de hoeveelheid licht.'' Borst gelooft zelf niet in schadelijke gevolgen. ,,Bij een storm worden die slibdeeltjes weer opgepakt en een verderop neergelegd.''

De nulmeting die dit jaar is uitgevoerd, wordt tijdens de aanleg van de Tweede Maasvlakte herhaald, tot vreugde van de wetenschap. Borst: ,,Wetenschappers zijn blij met dit onderzoek. Het levert voor jaren onderzoeksmateriaal op.''