Energetisch duurzaam
Maasvlakte 2 vergroot de vraag naar energie; daar is geen discussie over. Alleen wil Maasvlakte 2 koploper en initiator zijn van energiezuinige en energiebesparende oplossingen. Alle bedrijven die zich willen vestigen op Maasvlakte 2 moeten aangeven hoe ze met energie omgaan en energieverkwisting voorkomen van bijvoorbeeld verlichting, koeling, ventilatie en verwarming.
De haven gebruikt veel energie voor transport en productie, maar produceert tegelijkertijd ook veel energie. Veel energie kan worden hergebruikt; slimme bundeling van energiestromen biedt kansen voor een duurzame aanpak. Het Havenbedrijf streeft naar een milieuverantwoorde en veilige inpassing van alle energieopslag- en productie en efficiënt gebruik van energie en grondstoffen. Voorbeelden hiervan zijn het ontwikkelen van locaties waar gelijksoortige bedrijven zich dicht bij elkaar kunnen vestigen (co-siting) en het aanleggen van een gezamenlijk netwerk voor pijpleidingen.
Windenergie
Op de zeewering zijn geschikte plekken voor windmolens. De locatie is ideaal: er is veel wind, weinig overlast voor omwonenden en een goede concentratie op een beperkt gebied. De Nederlandse overheid stimuleert windenergie in Nederland. De gemeente Rotterdam en het Havenbedrijf Rotterdam sluiten daar bij aan. Windmolens passen goed in de duurzame ambities die er voor het gebied bestaan. Het Bestemmingsplan Maasvlakte 2 biedt ruimte voor maximaal 24 windmolens. Deze windmolens leveren gezamenlijk een energieproductie van 60 tot 80 MW (megawatt), goed voor de energievoorziening van circa 70.000 huishoudens. Bovendien leveren ze op jaarbasis een CO2-reductie van 120 kiloton op. Op dat deel van de zeewering dat is bestemd voor intensief recreatief gebruik worden geen molens geplaatst.
De aanleg van windmolens is een aangelegenheid van energiemaatschappijen. Het havenbedrijf gaat zelf geen windmolens exploiteren.
Windconvenant
Tijdens de Wereldhavendagen in september 2009 hebben negen partijen een windconvenant getekend.Ondertekenaars zijn initiatiefnemer provincie Zuid-Holland, de ministeries van EZ en VROM, gemeente Rotterdam, Havenbedrijf Rotterdam, de Milieufederatie Zuid-Holland, Deltalinqs, de Nederlandse Wind Energie Associatie (NWEA) en het Rotterdam Climate Initiative. Het convenant heeft tot doel om te komen tot minimaal een verdubbeling van het huidige windenergievermogen, van 150 naar ten minste 300 megawatt (MW) in 2020, in het Rotterdamse havengebied. Dit past in de ambities van het Rotterdam Climate Initiative, dat werkt aan de halvering van de CO2-uitstoot in 2025.
Duurzame procestechnologie
Om een grotere ecologische efficiency te bereiken, kan op Maasvlakte 2 een bedrijfsoverstijgend (nuts)voorzieningencentrum worden ingericht. Denk daarbij onder meer aan netaanleg, netbeheer, elektriciteit, aardgas, drinkwater, proceswater, afvalwater, CO2 en stoom, maar ook aan telecom, ICT en beveiliging. Al bij de aanleg en inrichting zorgt Maasvlakte 2 ervoor dat de infrastructuur is voorbereid op een dergelijk voorzieningencentrum. Bovendien wordt infrastructuur geboden voor het transport van synthesegas (waterstof en koolmonoxide).
Luchtkwaliteit
De luchtkwaliteit in het Rijnmondgebied voldoet momenteel niet overal aan de Europese normen. Het verkeer op de A15 overschrijdt op een aantal plaatsen de normen voor stikstofdioxide en fijn stof. Ook de binnenvaartschepen overschrijden op delen de normen. Veel mensen vrezen dat de luchtkwaliteit met de komst van Maasvlakte 2 slechter wordt. Meer industrie en verkeer, dat kan niet goed zijn. Maar het tegendeel is waar. Over twintig jaar is de lucht in het Rijnmondgebied juist schoner dan nu. Hoe dat kan? Alleen duurzame bedrijven vestigen zich op Maasvlakte 2. Daar komt bij: het Rotterdam Climate Initiative wil in 2025 vijftig procent minder CO2-uitstoot realiseren. En verder: overheden en bedrijfsleven hebben de 'Overeenkomst Lucht' gesloten.
Het Milieu- en Natuur Planbureau verwacht dat door alle maatregelen, door verbeterde technieken en schonere motoren de luchtkwaliteit de komende jaren duidelijk zal verbeteren.
Rotterdam Climate Initiative
Een beter klimaat voor mens, milieu en economie. Dat wil het Rotterdam Climate Initiative (RCI) bereiken. In dit ambitieuze klimaatprogramma werken de gemeente Rotterdam, Havenbedrijf Rotterdam, DCMR Milieudienst Rijnmond en Deltalinqs samen. De doelstellingen zijn:
- in 2025 50 procent minder CO2-uitstoot ten opzichte van 1990,
- de stad voorbereiden op klimaatverandering,
- de Rotterdamse economie versterken.
'Overeenkomst Lucht'
De verbetering van de luchtkwaliteit is vastgelegd door het Rijk, de gemeente Rotterdam, de provincie Zuid-Holland en het Havenbedrijf in de 'Overeenkomst Lucht'. Enkele maatregelen zijn:
- Minder vrachtverkeer over de weg en meer binnenvaart en spoor.
- Een milieuzone: vanaf 1 januari 2013 worden op de Maasvlakte alleen vrachtauto's toegelaten waarvan de motor voldoet aan de strengste milieunormen (EURO5).
- Schonere schepen door het stimuleren van schonere motoren in de binnenvaart: vanaf 2025 verbod op vuile motoren.
- Plaatselijk dynamische snelheidsregeling op de A15 en de A4.
Bijkomend voordeel is dat de milieumaatregelen op Maasvlakte 2 niet alleen een positief effect hebben op de regio Rijnmond, maar ook ver daarbuiten: iedereen profiteert van de schonere motoren van vrachtwagens en binnenvaartschepen.
Schonere schepen
Rotterdam wil af van vuile schepen: vanaf 2025 geldt een verbod voor vuile motoren in het hele havengebied. Tot die tijd: eigenaren die voor 2010 zélf overschakelen op schone motoren en schonere brandstoffen, ontvangen een rijkssubsidie. Wie vanaf 2010 vuil blijft varen, moet 10 procent toeslag op het havengeld betalen. Dit geld is bestemd voor de vervanging van vervuilende motoren. Mocht dit niet genoeg zijn, dan kan er voor de meest vervuilende schepen een beperking van de vaarsnelheid gelden op het Hartelkanaal en de Oude Maas tussen Beerenplaat en Botlekbrug.
Licht
Op Maasvlakte 2 zal -net als op de huidige Maasvlakte- ook 's nachts volcontinu worden gewerkt. Dit heeft lichtuitstraling tot gevolg. Het grootste deel van het licht komt van de containerterminals. Er bestaat nog geen wettelijke norm voor lichtinval of zichtbaarheid, zoals die wel bestaat voor bijvoorbeeld geluid en lucht. Toch is in het kader van de Milieueffectrapportage onderzocht wat het effect is. Het leven in zee zal er geen last van hebben, want langs de zeewering zal nauwelijks of geen licht in het water stralen. Het Havenbedrijf onderzoekt verder nog hoe de lichtval zoveel mogelijk kan worden beperkt. Ook al omdat minder licht een lager energieverbruik betekent.
Geluid
De bedrijvigheid op Maasvlakte 2 veroorzaakt geen extra hinder voor de bewoonde gebieden; daarvoor is de afstand te groot. Het geluid van weg- en spoorverkeer zal aanvankelijk wel enigszins toenemen in de regio. De verwachting is dat na 2020 het geluid van wegtransport en treinverkeer afneemt. Bestaande treinen en vrachtwagens zijn dan vervangen door nieuw en stiller materiaal. Ook hebben de A15 en A4 dan stiller asfalt.
Water
De Rotterdamse haven is een van de veiligste havens ter wereld. Dat blijft zo, ook als het scheepvaartverkeer toeneemt met de komst van Maasvlakte 2. Ook hoeven bedrijven die zich op het nieuwe terrein vestigen, niet bang te zijn voor natte voeten. De zeewering wordt zo hoog en sterk dat het vrijwel uitgesloten is dat deze bij een extreme stormvloed bezwijkt, of dat er ongewenst veel water overheen slaat.
Veiligheid scheepvaart
Op Maasvlakte 2 komen meer en grotere schepen, maar de veiligheid op het water blijft van hetzelfde hoge niveau. Het Beerkanaal wordt verbreed om schepen veiliger te laten varen en manoeuvreren. De verkeersbegeleiding is klaar voor extra scheepvaart: de Rotterdamse haven beschikt over de modernste verkeersbegeleiding en de ervaren loodsen, sleepdiensten en roeiers zorgen ervoor dat schepen veilig en snel de haven in en uit kunnen; dag en nacht en onder alle weersomstandigheden.
Bescherming mens en bedrijf
De nieuwe Maasvlakte is optimaal beschermd tegen de kracht van het water. Het ontwerp is berekend op de kracht van het water onder de zwaarste weersomstandigheden en golfcondities. Belangrijke wapens zijn de robuuste zeewering en de terreinhoogte voor container- en distributieactiviteiten. Bij extreme stormvloed bestaat een minimale kans dat de terreinen via de havenmond en de zeevaarttoegang tijdelijk onder water komen te staan, maar nooit zo hoog dat dit levensbedreigend is.
Zeewering: op en top beschermd
Nederland staat bekend om de strijd tegen het wassende water. De nieuwe zeewering van Maasvlakte 2 kent een hoge beschermingsgraad die aansluit bij de norm voor de gehele Nederlandse kust: een overstromingskans van eens in de 10.000 jaar. De zeewering bestaat uit een harde zeewering van 2,4 km opgebouwd uit stenen en blokken. De zachte zeewering van 8,4 km is een combinatie van strand en duinen. Het verbindende deel is een keienstrand: zandduin met een bovenlaag van vuistdikke keien.
Beschermd tegen superstorm
Hoe sterk is de zeewering van de nieuwe Maasvlakte 2? Havenbedrijf Rotterdam en aannemerscombinatie PUMA hebben in een speciale proefopstelling bij Deltares in Delft een stormtest gehouden. Met succes, want de geplande zeewering was hoog en sterk genoeg om een superstorm te doorstaan. Zo'n superstorm teistert onze kusten eens in de 100 jaar met golven van wel tien meter hoog, vergelijkbaar met de storm van 1953.
Terreinhoogte: 5 meter boven NAP
De terreinhoogte voor de container- en distributieactiviteiten is 5 meter boven NAP (Normaal Amsterdams Peil): een bijzonder veilige hoogte. Wel bestaat bij extreme stormvloed een minimale kans dat de terreinen via de havenmond en de zeevaarttoegang tijdelijk onder water komen te staan. Daarbij komt het water echter nooit zo hoog dat dit levensbedreigend is. De weg langs de zeewering ligt op 5,5 meter boven NAP. Deze weg blijft daardoor zelfs bij extreem weer boven water.
Waterkwaliteit
De waterkwaliteit wordt permanent in de gaten gehouden: de toegestane normen van vervuiling en temperatuurstijging mogen niet worden overschreden. Bij de aanleg van de haven vinden er activiteiten met varend materieel plaats die een geringe belasting van het oppervlaktewater kunnen geven. Door algenaangroei-werende verf op de ingezette pontons en werkboten kunnen er geringe hoeveelheden koper of organotin (organische verbindingen die tin bevatten) vrijkomen.
Watertemperatuur havenbekkens
Bedrijven op de huidige Maasvlakte gebruiken oppervlaktewater voor het koelen van hun installaties, net zoals een automotor koelvloeistof gebruikt. Momenteel lozen ze dit koelwater op de Noordzee. Door de aanleg van Maasvlakte 2 zullen deze bedrijven hun koelwater op de nieuwe havenbekkens lozen. Een deel van de bedrijven dat zich op Maasvlakte 2 gaat vestigen, zal hier ook koelwater willen lozen. Hierdoor zal de watertemperatuur van de havenbekkens twee tot drie graden stijgen; deze stijging valt binnen de grenzen van de regelgeving. Om deze opwarming van de havenbekkens door koelwaterlozingen te beperken, zijn er strenge regels opgesteld voor bedrijven die zich op Maasvlakte 2 willen vestigen. Een deel van de chemische bedrijven mag géén koelwater gebruiken of moet gewoonweg minder koelwater gaan lozen. Bovendien wordt een deel van de chemische bedrijven vlak bij de Noordzee gevestigd, zodat zij hun koelwater direct in zee kunnen lozen.